![\"\"](\"https:\/\/test1.xsights.co.uk\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/guvenilir_gecerli_arastirma_1-1024x410.png\")
<\/figure>\n\n\n\nAra\u015ft\u0131rman\u0131n ge\u00e7erlili\u011fini \u00f6l\u00e7\u00fcmleyebilmek i\u00e7in amprik y\u00f6ntem ve kavramsal do\u011frulama y\u00f6ntemi olmak \u00fczere iki y\u00f6ntem geli\u015ftirilmi\u015ftir. Amprik y\u00f6ntem, ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011fe yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla ilgiliyken kavramsal do\u011frulama ara\u015ft\u0131rma de\u011fi\u015fkenlerinin kendi i\u00e7lerinde tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ilgilidir.<\/p>\n\n\n\n
Kamuoyu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda g\u00fcvenilirlik ve ge\u00e7erlilik sorunlar\u0131; \u00d6rneklem hatalar\u0131ndan kaynaklanan sorunlar, kullan\u0131lan g\u00f6stergelerin ge\u00e7erlili\u011finden kaynaklanan sorunlar, ara\u015ft\u0131rma tekni\u011finden kaynaklanan sorunlar ve g\u00fcvenilirli\u011fin \u00f6l\u00e7\u00fclmesi sorunlar\u0131 olmak \u00fczere d\u00f6rt ana ba\u015fl\u0131kta toplan\u0131r:<\/p>\n\n\n\n
\u00d6rneklem hatalar\u0131ndan kaynaklanan sorunlar<\/h3>\n\n\n\n
\u00d6rneklem se\u00e7imi kamuoyu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli y\u00f6nlerinden birini olu\u015fturmaktad\u0131r. \u00d6rneklem se\u00e7iminden kaynaklanan hatalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 genel olarak:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- \u00d6rneklemin evreni temsil niteli\u011fine sahip olamamas\u0131,<\/li>\n\n\n\n
- \u00d6rneklemin gerekli olan say\u0131n\u0131n alt\u0131nda olmas\u0131,<\/li>\n\n\n\n
- \u00d6rneklemin yeterli olan say\u0131n\u0131n \u00fczerinde olmas\u0131na dayan\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Do\u011fru ve tarafs\u0131z bir y\u00f6ntem kullan\u0131lmak suretiyle \u00f6rneklem k\u00fcmesi olu\u015fturulurken, \u00f6rne\u011fin b\u00fct\u00fcn\u00fc temsil niteli\u011fi ta\u015f\u0131mas\u0131 ve yeterli olmas\u0131 bir zorunluluktur. Aksi halde ara\u015ft\u0131rman\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fi ve ge\u00e7erlili\u011fi konular\u0131nda soru i\u015faretleri olu\u015facakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Kullan\u0131lan g\u00f6stergelerin ge\u00e7erlili\u011finden kaynaklanan sorunlar<\/h3>\n\n\n\n
Ge\u00e7erlilik, ara\u015ft\u0131rmada kullan\u0131lan sorularla \u00f6l\u00e7\u00fclen g\u00f6stergelerin \u00f6l\u00e7\u00fclmek istenen fenomeni \u00f6l\u00e7mede kullan\u0131\u015fl\u0131 olup olmamas\u0131yla ilgilidir. Bir ara\u015ft\u0131rmada ele al\u0131nmas\u0131 ama\u00e7lanan kavramlar\u0131 tahmin etmeye yarayacak en ge\u00e7erli g\u00f6stergeler olu\u015fturularak, ger\u00e7ek fenomenin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar az hata pay\u0131 ile tahmin edilmesine \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rma tekni\u011finden kaynaklanan sorunlar<\/h3>\n\n\n\n
Bir ara\u015ft\u0131rmada \u00f6ncelikli olarak yap\u0131lmas\u0131 gereken \u015fey ara\u015ft\u0131rman\u0131n amac\u0131n\u0131 belirlemek olmal\u0131d\u0131r. S\u00f6z konusu ara\u015ft\u0131rman\u0131n ni\u00e7in yap\u0131laca\u011f\u0131, bir ba\u015fka ifadeyle ara\u015ft\u0131rma sonucunda hangi verilere ula\u015f\u0131lmak istendi\u011fi ortaya konulmal\u0131d\u0131r. Ara\u015ft\u0131rma amac\u0131na y\u00f6nelik en uygun anket formu haz\u0131rlanmal\u0131 ve \u00f6rneklem y\u00f6ntemi belirlenmelidir. \u00d6rneklemin belirlenmesi ve anketin uygulanmas\u0131 sonras\u0131nda, verilerin bilgi i\u015flem ortam\u0131na aktar\u0131larak, ara\u015ft\u0131rma raporu sistematik bi\u00e7imde yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rman\u0131n hedef kitlesinin sosyo-demografik ve sosyo-k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zellikleri dikkate al\u0131narak en uygun soru formlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, sorularla ilgili yanl\u0131\u015f anlamalar\u0131 ortadan kald\u0131raca\u011f\u0131 gibi ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n da daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcvenilirli\u011fin \u00f6l\u00e7\u00fclmesi sorunlar\u0131<\/h3>\n\n\n\n
G\u00fcvenilirlik, kullan\u0131lan enstr\u00fcman\u0131n de\u011fi\u015fik zaman ve \u015fartlarda ayn\u0131 ya da benzer sonu\u00e7lar\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirir. G\u00fcvenilirli\u011fin \u00f6l\u00e7\u00fclebilmesini sa\u011flamak i\u00e7in tekrarlama ve alternatif form metodlar\u0131 geli\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Bunlardan bir tanesi; ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm de\u011fi\u015fik yer ve zamanlarda, ayn\u0131 kimseler \u00fczerinde yeniden uygulanarak yap\u0131l\u0131r. \u201cTekrarlama y\u00f6ntemi\u201d ad\u0131 verilen bu y\u00f6ntem, g\u00fcvenilirli\u011fi \u00f6l\u00e7mede yeterli de\u011fildir. Zira iki test aras\u0131nda ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7erisinde deneklerde bir de\u011fi\u015fiklik olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6zlemlenmesi zordur. Zaman ve yerin de\u011fi\u015fmesi sonu\u00e7lar\u0131 da etkileyebilece\u011finden her zaman sa\u011fl\u0131kl\u0131 sonu\u00e7lar al\u0131namayabilir.<\/p>\n\n\n\n
Alternatif form metodunda ise konuyla ilgili ikinci bir anket formu haz\u0131rlanarak deneklere uygulan\u0131r ve iki anket formunun sonu\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca, ayn\u0131 anketi farkl\u0131 deneklere uygulamak suretiyle de g\u00fcvenilirlik testi yapmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Bu metodlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra anketteki kontrol sorular\u0131yla di\u011fer sorular birbirileriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak g\u00fcvenilirlik tespit edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. E\u011fer sorular bilimsel \u00f6l\u00e7\u00fclere ve ara\u015ft\u0131rma amac\u0131na uygun olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015fsa, cevaplar aras\u0131nda bir benzerlik ve tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n olmas\u0131 gerekmektedir. Aksi halde g\u00fcvenilirlikten s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sorular\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131ndan, \u00f6rneklem se\u00e7imine; anketin uygulanmas\u0131ndan, verilerin kodlan\u0131p bilgisayar ortam\u0131na aktar\u0131lmas\u0131 ve i\u015flenerek rapor yaz\u0131lmas\u0131na kadarki t\u00fcm s\u00fcre\u00e7 ve a\u015famalar\u0131n bilimsel ilke ve prensipler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, bilim adam\u0131 sakinli\u011finde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n bilimsel bir nitelik ta\u015f\u0131yabilmesi i\u00e7in ise hem g\u00fcvenilir, hem de ge\u00e7erli olmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Hata pay\u0131n\u0131n az olmas\u0131 g\u00fcvenilirlik ve ge\u00e7erlili\u011fin bir ko\u015fuludur.<\/p>\n\n\n\n